• Projectnaam:
  • 2014_20 apotheek Leuven
  • Programma:
  • Verbouwing van apotheek met appartement en studentenkamers
  • Opdrachtgever:
  • Private investeerder
  • Locatie:
  • 3000 Leuven - België
  • Realisatieperiode:
  • 2014 - 2017
  • Status:
  • Afwerkingsfase
  • Bruto oppervlakte:
  • 358m²
  • Medewerkers:
  • Peter Van Impe
    Stijn Creten
    Jordi Gijzen
    Lore Beerten
In 2014 werd AST77 gevraagd om het geklasseerde pand "De Ploeg" in de Mechelsestraat in Leuven te restaureren. Meerdere verbouwingen door de jaren heen hadden ervoor gezorgd dat het 16e eeuwse gebouw veel van zijn karakter verloren was. De grote uitdaging bij de restauratie tot een hedendaagse apotheek met een appartement en 4 studentenkamers erboven, was dan ook om het pand zijn oorspronkelijke grandeur terug te geven. Alle originele elementen werden daarbij gerestaureerd en zo consequent als mogelijk gecombineerd met slechts 3 sobere nieuwe materialen die refereren naar de historische context: blauwe hardsteen, zwartstaal en massief eik. De volledige binneninrichting en uitvoering werd door Quality Living uit Nijlen gerealiseerd. 


Historie over het pand.
De schepenakten situeren dit huis aan de Zeven Hoeken “op den hoek van de straete gaende naer de Slachtstrate” zoals het Leverstraatje in een tekst van 1550 genoemd wordt. Het huis “Den Beer” komt voor in een akte van 1429 en kwam achteraan met een stal in de Slachthuisstraat uit. In 1524 sprak men over “een huys wylen geheeten d’ Buerken ende nu geheeten den Ploeg”. Dankzij de telling van de haardsteden, uitgevoerd in 1526, weten wij dat het huis een uithangbord droeg. Het Leverstraatje, dat zo tot voor WO I de Zeven Hoeken met de Slachtstraat verbond, was bij zijn begin merkelijk breder en voor onze voorouders was dat reeds een plein!

Volgens het wijkboek werd “De Ploeg” in 1762 door Judocus Lints en zijn echtgenote Anna Maria Wirix aangekocht. De man vertegenwoordigde in 1793 de kremersnatie in de stadsraad. In 1835 opende J.B.  Michiels er een drogisterij en verfhandel. Later werd het de apotheek “Feyens” die G.Smets overnam in 1907. Zijn zoon Alphonse Smets zag het levenslicht op 25 juli 1908. Hij werd later burgemeester van de stad Leuven van 1947 tot 1952 en van 1959 tot 1976.

Constructief wordt “de Ploeg” gevormd door 2 oudere dwarspanden die volgens het gevelopschrift in 1752 ingrijpend werden verbouwd. Deze dubbele bouwvorm gaat minstens terug tot de 16de eeuw aangezien een akte van  1597 spreekt van “de Ploegh, twee woeninghen wesende een huys oft corpus”. Het huidige volume wordt langs de straatkant gekarakteriseerd door een bijzonder fraaie en merkwaardige arduinen Lodewijk XV-gevel, belijnd door pilasters met ingediepte schacht en een zware geprofileerde kroonlijst. De met rocamotieven opgehoogde pilasters van het gelijkvloers dragen een sierlijk golvende puilijst, waarvan het verloop refereert naar de onderliggende licht getoode vensters en centrale deur met spiegelboomomlijsting en rocaillesluitsteen. De inkomdeur wordt bijkomend geaccentueerd door een zeer decoratief uitgewerkte smeedijzeren waaier waarop tegen een achtergrond van rocaillemotieven een ploeg is voorgesteld. Het gaat hier om de afbeelding van de Brabantse ploeg. Dit is het onomstotelijke bewijs dat reeds in de eerste helft van de 18e eeuw deze ploeg haar definitieve vorm gekregen had. De kolossale composietpilasters en de verticaal doorgetrokken vensteromlijstingen op de verdieping scheppen een sterke formele band tussen bel-étage en mezzanino. De aldus ontstane verticale tendens wordt evenwel afgezwakt door een fors geprofileerde kroonlijst met sierlijk smeedijzeren hekwerk. De oorspronkelijke vrijstaande linkergevel (cement-bepleistering met raamomlijstingen opgehoogd met florale motieven) gaat sinds de jaren 20’ schuil achter een vierde invultravee. De sterk plastisch uitgewerkte, smalle arduinen poorttravee met Franse voegen en segmentboogfronton is afkomstig van het gesloopte huis “Den Grooten Gulden Kop”, voormalig goed van de Abdij van Heylishem. De brede koetspoort leidt naar een gekasseide binnenkoer, die in feite het enige restant is van het gesupprimeerde Leverstraatje bij de sanering van de slachthuiswijk na WO I. Door wie dit pand in 1752 werd verbouwd en welke de precieze bestemming was is niet bekend. Gelet op de rijke en verzorgde afwerking ging het om een kapitaalkrachtig iemand. In het begin van de 20ste eeuw werden een aantal verbouwingswerken doorgevoerd.

Het architectenbureau M.M. Spéder en Vanderveken werd uitgekozen voor deze opdracht. Uit de bouwvergunning, waarin nog verwezen wordt naar de oude benaming (Ancienne maison Em. Pieck & J. Feyens – La Charruc), kunnen we opmaken dat toen al veel belang gehecht werd aan de waarde van de gevel : qu’il ne soit pas touché en quoi que ce soit à la maçonnerie de la façade”.   In 1919 kreeg de eigenaar toelating om de sanitaire installatie (fosse d’ainance) en de binnenkoer te vernieuwen. Twee jaar later werden twee keldergaten gemaakt langs de kant van de Leverstraat en werden 4 wijnkelders gebouwd in gewone baksteen. In 1923 werden uitstalraam en bovenramen vervangen met als doel de drogerij van de apotheek te scheiden. In 1928 werd een tweede verdieping aangebouwd boven de poort die doorgang verleende naar de Leverstraat.

Van de originele binneninrichting bleef heel weinig bewaard. Vermeldingswaardig is wel de traphal met oude balustertrap en gestucte plafonds met onder meer een voorstelling van de H. Geest bovenaan de trapruimte. Het is één van de eerste realisaties in Leuven in deze nieuwe Frans geïnspireerde stijl. Het pand is beschermd als monument sinds 07/07/1993.

< Portfolio
  • © AST77 | Architecten- en ingenieursbureau | Volg ons op